ورتاج بالفتح،گليست سرخ رنگ كه آفتاب چون بسمت الراس رسد بشكفد،و آنرا نان كلاغ و توله و آفتاب‌پرست خوانند،زيرا كه هميشه روى بآفتاب دارد،مولوى گويد: بيت سر چپ و راست مى‌فكند نرگس از خمار ور تاج بر يسارش و ريحانش بر يمين و سوزنى گويد: بيت تو تا جور ملك شرف بادى و اعدات بر آتش غم سوخته باشند چو ورتاج و بعضى بمعنى نيلوفر گفته‌اند،چنانكه منصور شيرازى گويد: بيت گشاده ديدۀ بينا ستاره چون نرگس در آب رفته گل آفتاب چون ورتاج 
تم استخراج هذا الوصف آلیاً
بر وزن كجواج آتش‌پرست و آفتاب‌پرست باشد و بعضى گويند گلى است سرخ‌رنگ چون آفتاب به سمت رأس رسد بشكفد و آن را خبازى و نان كلاغ خوانند و بعضى ديگر گويند گياهى است كه پيوسته در آب مى‌باشد و به هر طرف كه آفتاب گردد برگهاى آن هم مى‌گردد و گل نيلوفر را نيز گفته‌اند و گلى هم هست كه آن را گل آفتاب‌پرست مى‌گويند. تم استخراج هذا الوصف آلیاً
فرهنگ فارسی برهان قاطعفرهنگ فارسی برهان قاطع
, ص933)
بالفتح كلى است سرخ رنك كه آفتاب چون بست رسد بشكفد و آن را نان كلاغ و توله و آفتاب‌پرست خوانند كه هميشه روى بآفتاب دارد مولوى كفته سپر حبّ و راست مى‌فكند نركس از خمار ورتاج بر يسارش و ريحانش بر يمين حكيم سوزنى كفته تو تا جور ملك شرق بادى و اعدات بر آتش غم مانند سوخته ورتاج و بعضى بمعنى نيلوفر كفته‌اند منصور شيرازى كفته كشاده ديده بينا ستاره چون نركس در آب رفته كل آفتاب چون ورتاج تم استخراج هذا الوصف آلیاً
فرهنگ انجمن آرای ناصریفرهنگ انجمن آرای ناصری
, ص733)
- [به راى مهمله و تاى قرشت. بوزن امواج] گياهيست كه بهر طرف كه آفتاب گردد آن نيز گردد. مثالش شمس فخرى گويد : (1)وايا: مراد و مقصود و ضرورى (برهان). (2)و رقص و رقاصى (برهان). (3)بمعنى حرف و سخن است (برهان). (4)مصحف رت (روت)، لخت، رود. (5)در برهان معنى آستينى كه از پارچۀ سفيد و آبى و غيره قلمى آجيده كنند و شاطران و پياده‌روان مانند ساق چاقشور برپاى كنند (باديج) نيز دارد و كلمه با دال مهمله (واديج) آنجا آمده است. شعر جم قدر جمال الحق و الدين كه سعادت از مهر بود با او همچون خور و ورتاج و در شرفنامه گلى باشد كه در آب رويد و برگ آن روى بآفتاب دارد و بار آن را براى خنكى خورند و نيلوفر نيز گويند . مثالش منصور شيرازى گويد: شعر گشاد ديده بهار ستاره چون نرگس در آب رفت گل آفتاب چون ورتاج و در نسخۀ وفائى نان كلاغ باشد كه در گرمسير شيراز آن را توله خوانند و آفتاب‌پرست نيز گويند بواسطۀ آنكه بهر طرف كه آفتاب رود آن روى بآن طرف دارد. تم استخراج هذا الوصف آلیاً
فرهنگ مجمع الفرس فرهنگ مجمع الفرس
, ج3 , ص1477)
(اسم) (اصطلاح گياهشناسى) پنيرك. ←ه. م. تم استخراج هذا الوصف آلیاً
لغت نامه دهخدالغت نامه دهخدا
, ج2 , ص3125)
[اسم][فارسی]كلان و بزرك و آتش‌پرست.و آفتاب‌پرست.و گل خبازى.و گل آفتاب‌گردان.و نيلوفر.و هر گياهى كه برگهاى آن بهر طرف كه آفتاب گردد مى‌گردند.و مرغى كه آن را كرك و بلدرچين نيز گويند. تم استخراج هذا الوصف آلیاً
اينجا گيايى باشد كه بپنيرك خوانندش.منجيك گويد: مثال بنده،و آنِ تو نگارا#كليچۀ آفتاب و برگ ورتاج. تم استخراج هذا الوصف آلیاً
گياهيست هم در آب رويد.نيلوفر و آفتاب‌پرست گويند.منجيك گفته است: مثال بنده و آن تو جانا #كليچۀ آفتاب و برك ورتاج تم استخراج هذا الوصف آلیاً
ورتا با تاى قرشت بر وزن فردا به لغت زند و پازند گل را گويند و به عربى ورد خوانند. تم استخراج هذا الوصف آلیاً
فرهنگ فارسی برهان قاطعفرهنگ فارسی برهان قاطع
, ص933)
[اسم][فارسی]بلغت زند و پازند:ورد و گل سرخ. تم استخراج هذا الوصف آلیاً
